İnternetin Karanlık Kalıpları: Çevrimiçi Tuzaklar

İnternet, 1980’lerden bu yana büyük bir evrim geçirdi ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte dünya dijital bir hal almaya başladı. Akıllı telefonların ve ardından sosyal medya uygulamalarının hayatlarımıza girişi sonrası günlük yaşantılarımız hiç olmadığı kadar dijital bir hal almaya başladı. 

İnternetten haber okuyor, fotoğraflarımızı, fikirlerimizi, konumumuzu paylaşıyor, alışveriş yapıyor, banka işlemlerini gerçekleştiriyoruz. We are social ve Hubspot’un Global Dijital 2019 raporuna göre, Türkiye’de bir internet kullanıcısı ortalama olarak 7 saat 10 dakika çevrimiçi.

Bu çevrimiçi geçirilen 7 saat 10 dakikada bir internet kullanıcısı kaç çevrimiçi reklama maruz kalıyordur? Bu sayı için kesin bir bilgi olmasa da, tahminler bir bireyin günde ortalama 5 bin reklama maruz kaldığı yönünde.

İnternette genellikle reklamlar üzerinden ve satış amaçlı olarak kullanılan Dark Patterns yani karanlık kalıplar aslında internet kullanıcılarını yanıltmak üzerine kurulmuş birer çevrimiçi tuzak.

İnternette kişisel olarak gizlilik ve güvenlik VPN -Sanal Özel Ağ- ile sağlanabilirken, kullanıcının psikolojisi ve bilinçsizliği üzerine oynayan çevrimiçi tuzaklardan kaçış bir hayli zor.

Dark Patterns -Karanlık Kalıplar- gerçekten bir terim ve bu çevrimiçi tuzaklar için kullanılıyor. Karanlık kalıpların birçok çeşidi var ve genellikle kullanıcı deneyimini manipüle etmek için uygulanan yöntemler olduğunu söyleyebiliriz.

Örneğin, bir internet kullanıcısını ücretsiz üyelikle başladığı bir hizmetin ücretli bir hizmete dönüşmesi gibi. Bu durumda, internet kullanıcısı kredi kartı bilgilerini de ücretsiz üyelik için paylaştıysa, ücret iadesi de alması genelde imkansız oluyor. Bazı durumlarda internet kullanıcıları üyeliklerini dahi durduramıyorlar.

Herhangi hizmet alırken genellikle kullanıcının dikkati tasarımsal ve kanıtlanmış manipülasyonlarla birlikte başka bir yöne kaydırılarak Hizmet ve Şartları dahi okumaması sağlanabilir.

İnternet kullanıcılarını yanıltan başka bir yöntem de, özellikle e-ticaret web sitelerinde alışveriş yaparken ödeme esnasında ekstra ücretlerin ortaya çıkmasıdır. Bu vergi, kargo ve benzeri gibi ücretler olabilir.

‘’Confirmshaming’’ adı verilen karanlık kalıpta, internet kullanıcısına genellikle bir soru sorulur ve bu sorunun olumsuz olan cevabı müşteriyi kötü hissettirmek üzerine tasarlanır.

Web sitelere yerleştirilen reklamlarda bazen reklamlar reklam gibi değil de web sitenin içeriği gibi tasarlanır ve bu şekilde kullanıcılar reklam olduğunu bilmedikleri bir yere tıklayarak reklama maruz kalırlar.

Karanlık kalıplara örnek olarak Medium’da internet kullanıcısının karşısına web sitede bir süre kaldıktan sonra çıkan ve ondan Google ya da Facebook hesabıyla giriş yapabileceğini bildiren pencereyi verebiliriz.

Yukarıda görüldüğü gibi tek seçenek kullanıcının Google üstünden Gmail ya da Facebook hesabı ile giriş yapabileceğini gösteriyor. Halbuki, ‘’Already have an account? Sign in’’ kısmına tıkladıktan sonra seçenekler çoğalıyor.

‘’Sign in’’ yazısına tıkladıktan sonra kullanıcı dilerse e-posta ile de giriş yapabiliyor. Google, Facebook ya da Twitter gibi üçüncü parti uygulamaları üzerinden giriş yapıldığında, bu uygulamalar internet kullanıcısının Medium veri ve bilgilerine ulaşabildiği gibi, Medium da bu üçüncü partiler tarafından sağlanan kullanıcı veri ve bilgilerine ulaşabiliyor. Bunların heps, web çerezleri sayesinde gerçekleşiyor.

Yukarıda verilen diğer örnekte ise seçeneklerden biri ‘’Evet, daha üretken olmak istiyorum,’’ diğeriyse ‘’Vakit kaybetmeye bayılırım’’ diyor. Kullanıcının ‘’Hayır’’ anlamına gelen ikinci seçeneği seçtiği takdirde vakit kaybetmeyi seven bir insan olduğunu kabul edeceğini ve bundan kaçınmak için ilk seçeneği seçeceğini bilen tasarımcılar bu şekilde kullanıcıyı manipüle ediyor.

Yukarıdaki Snapchat örneğindeyse, kullanıcının e-posta adresini girmeden bilgisayarına uygulamayı indiremeyeceği gibi bir izlenim yaratılarak kişinin kişisel verisi ele geçirilmeye çalışılıyor.

E-postanın indirmek için gerekli olmadığıysa hizmet şartlarını okudum beyanını işaretledikten sonra Google Captcha’nın ortaya çıkmasıyla anlaşılıyor.

Kaynak: Büşra @TechWarn.com

Share This Post
AdviceAl
Written by AdviceAl
AdviceAl Online Danışmanlık; geleneksel medya ve satış kanallarına ek olarak yenilikçi ürünlere, global dağıtım kanalları ve hibrit iş modellerine giderek artan talep karşısında müşterilerimize karşılaştıkları zorluklara cevap verebilecekleri entegre hizmetler sağlıyor. Sonuç olarak karlılığınızı arttırıyor.
0 0

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>